امروزه چالش اصلی متقاضیان این است که برای ماندن قانونی و کمریسک در ترکیه، کدام مسیر بهتر است؟ آیا باید به دنبال یک کارفرما بگردیم و اقامت کاری ترکیه دریافت کنیم؟ یا اینکه خودمان با ثبت شرکت در ترکیه، کارفرمای خودمان شویم؟ این مقاله نقشه راهی است که بر اساس جدیدترین بخشنامههای وزارت کار ترکیه در سال 2026، تغییرات نرخ بیمه و مالیات و واقعیتهای اقتصادی بازار نوشته شده است. در ادامه با اعداد و ارقام واقعی بررسی میکنیم که کدام کفه ترازو سنگینتر است.
اقامت کاری ترکیه (چالیشما ایزنی) چیست؟ شرایط واقعی دریافت
در ترکیه، کارت اقامت کاری (Çalışma İzni) همزمان حکم مجوز کار و مجوز اقامت را دارد. یعنی با داشتن این کارت، شما نیازی به کارت اقامت جداگانه (کیملیک) ندارید.
کارفرما همه چیز است
برخلاف برخی کشورها که شما میتوانید ویزای جستجوی کار بگیرید، در سیستم ترکیه "اجازه کار" قائم به "کارفرما" است. طبق قانون نیروی کار بینالمللی شماره 6735، یک شخصیت حقوقی (شرکت) باید برای شما درخواست مجوز کند. حتی اگر شما صاحب شرکت باشید، شرکت شما (به عنوان شخص حقوقی) برای شما (به عنوان شخص حقیقی) درخواست میدهد.
قانون 5 به 1
یکی از مهمترین نکاتی که مشاوران غیررسمی گاهی پنهان میکنند، شرط استخدام پرسنل ترک است. طبق قانون، به ازای هر 1 کارمند خارجی، کارفرما موظف است 5 شهروند ترک را استخدام کند. این یعنی اگر شما بخواهید در شرکتی استخدام شوید، آن شرکت باید ظرفیت خالی برای جذب خارجی داشته باشد. و اگر خودتان شرکت ثبت کنید، باید آماده پرداخت حقوق و بیمه 5 نفر ترک باشید (مگر در موارد استثنا که در ادامه به آن میپردازیم).
ثبت شرکت در ترکیه؛ مسیری برای کارآفرینان (نه فقط برای اقامت)
بسیاری از افراد تصور میکنند با ثبت شرکت در ترکیه، بلافاصله اجازه کار دریافت میکنند. این یک باور غلط و خطرناک در سال 2026 است. ثبت شرکت تنها اولین قدم است و اگر استراتژی مالی درستی نداشته باشید، میتواند به چاه ویل هزینهها تبدیل شود.
انواع شرکتها در ترکیه
برای اتباع خارجی، دو نوع شرکت کاربرد بیشتری دارد:
- شرکت با مسئولیت محدود (LTD): مناسب برای کسبوکارهای کوچک و متوسط.
- شرکت سهامی (Anonim - A.Ş.): مناسب برای سرمایهگذاریهای کلان.
تله سرمایه اولیه در سال 2026
طبق قوانین جدید قانون تجارت ترکیه، حداقل سرمایه اسمی برای ثبت شرکت لیمیتد به 50,000 لیر افزایش یافته است. اما نکته حیاتی اینجاست: با سرمایه 50 هزار لیری، شما فقط یک شرکت ثبت کردهاید، اما نمیتوانید برای خودتان اقامت کاری بگیرید. وزارت کار ترکیه برای صدور اجازه کار به شرکای خارجی، شرط سرمایه پرداختشه حداقل 500,000 لیر را گذاشته است.
بسیاری از افراد با سرمایه کم شرکت ثبت میکنند و وقتی درخواست اقامت کاری میدهند، با پاسخ منفی مواجه میشوند و سرمایهشان هدر میرود.
مقایسه هزینهها: چالیشما ایزنی ارزانتر است یا ثبت شرکت؟
در سال 2026، هزینههای دولتی، بیمه و مالیات افزایش چشمگیری داشتهاند. جدول زیر مقایسهای بین دو سناریو است:
- سناریوی کارمندی: شما توافق میکنید که بیمه خود را بپردازید.
- سناریوی ثبت شرکت: شما شرکت خود را دارید و هزینههای آن را میدهید.
جدول مقایسه هزینههای ماهانه (برآورد 2026)
| نوع هزینه | مسیر کارمندی (توافقی) | مسیر ثبت شرکت (کارفرمایی) |
|---|---|---|
| بیمه ماهانه | حدود 12,000 لیر (بیمه SGK سهم کارگر و کارفرما) | حدود 9,825 لیر (بیمه خویشفرمای Bağ-Kur) |
| هزینه حسابدار (Mali Müşavir) | 0 (ندارد) | 3,000 تا 6,000 لیر |
| اجاره دفتر و مالیات استوپاژ | 0 (ندارد) | حداقل 2,000 لیر (حتی برای دفتر مجازی) |
| مالیاتهای ثابت (Damga) | 0 (ندارد) | حدود 500 لیر |
| هزینه کل ماهانه (تخمینی) | حدود 12,000 لیر | حدود 16,325 لیر (حداقل) |
| ریسک | وابسته به کارفرما | مسئولیت کامل قانونی و مالیاتی با شماست |
نکته: در روش ثبت شرکت، اگر فعالیت واقعی داشته باشید، 25٪ مالیات بر سود و هزینههای جانبی دیگر نیز اضافه میشود. ارقام بالا حداقلهای "زنده نگه داشتن" پرونده است.
مزایا و معایب: کدام برای شما مناسبتر است؟
برای انتخاب درست، باید سبک زندگی و هدف خود را مشخص کنید پس بیایید واقعبینانه نگاه کنیم:
مزایای اقامت کاری ترکیه (کارمندی)
- هزینه کمتر: همانطور که در جدول دیدید، هزینه ماهانه پایینتر است.
- دوری از بروکراسی: شما درگیر اداره مالیات، اتاق بازرگانی و دفاتر اسناد رسمی نیستید.
- بیمه درمانی قویتر: بیمه SGK (نوع 4A) معمولاً پوشش بهتری نسبت به بیمه خویشفرما دارد و شرایط بازنشستگی آن آسانتر است.
مزایای ثبت شرکت در ترکیه (کارفرمایی)
- استقلال عمل: کسی نمیتواند اقامت شما را با اخراج کردن باطل کند.
- دریافت درگاه بانکی (POS): اگر بیزینس واقعی دارید، داشتن شرکت برای دریافت پول از مشتری الزامی است.
- امکان تجارت بینالملل: میتوانید واردات و صادرات انجام دهید.
- اقامت برای خانواده: با ثبت شرکت و دریافت اجازه کار، میتوانید برای همسر و فرزندان نیز راحتتر اقامت بگیرید.
پلن طلایی: دریافت اجازه کار از طریق ثبت شرکت
آیا راهی هست که هم شرکت داشته باشیم و هم درگیر هزینههای سنگین استخدام 5 کارمند ترک نشویم؟ بله!
معافیت 100 هزار دلاری
طبق قوانین جدید، اگر شما شرکتی ثبت کنید و سهم سرمایه شما در شرکت معادل 100,000 دلار آمریکا (یا معادل آن) باشد و این مبلغ را وارد چرخه مالی شرکت کنید، وزارت کار شما را به عنوان یک "سرمایهگذار ممتاز" میشناسد.
نتیجه چیست؟ شما از شرط استخدام 5 کارمند ترک معاف میشوید!
این بهترین گزینه برای کسانی است که سرمایه دارند. شما 100 هزار دلار را در حساب شرکت خودتان میگذارید که میتوانید با آن تجارت کنید یا ملک بخرید و در عوض، از پرداخت ماهانه 200 هزار لیر حقوق برای 5 کارمند ترک معاف میشوید.
معافیت 6 ماهه استارتاپها
اگر سرمایه 100 هزار دلاری ندارید، بدانید که در 6 ماه اول تاسیس شرکت، برای دریافت اجازه کارِ خودتان از قانون 5 کارمند ترک معاف هستید. اما دقت کنید که این فقط برای شروع است. بعد از 6 ماه، برای تمدید کارت، اداره کار بررسی میکند که آیا 5 ترک را استخدام کردهاید یا خیر. اگر نکرده باشید، کارتتان باطل میشود.
از نظر قانون تمدید و شهروندی کدام بهتر است؟
طبق قانون شهروندی، شما باید 5 سال اقامت مداوم داشته باشید.
- در روش ثبت شرکت: کنترل دست شماست. تا زمانی که مالیات و بیمه (Bağ-Kur) را میدهید، سابقه شما پر میشود. ریسک قطع شدن بیمه بسیار کم است چون خودتان مدیر هستید.
- در روش کارمندی: ریسک "اخراج" وجود دارد. اگر کارفرما شما را اخراج کند، اجازه کار باطل میشود. اگر نتوانید بلافاصله کار جدید پیدا کنید، زنجیره 5 ساله پاره میشود و باید از صفر شروع کنید.
نکته مهم: در هر دو روش، نباید در طول 5 سال مجموعاً بیش از 365 روز (12 ماه) خارج از ترکیه باشید.
اقدامات لازم در صورت رد شدن درخواست (ریجکتی)
در سال 2026 شایعترین دلایل ریجکتی عبارتند از:
- سرمایه ناکافی شرکت: همانطور که گفتیم، سرمایه زیر 500 هزار لیر برای اجازه کار بیفایده است.
- بدهی مالیاتی: اگر شرکت بدهی مالیاتی یا بیمهای داشته باشد، سیستم اجازه ثبت درخواست نمیدهد.
- کد شغلی اشتباه: درخواست اجازه کار برای مشاغل ممنوعه مثل دندانپزشکی، حقوق، امنیت و... برای خارجیها رد میشود.
راهکار: اگر ریجکت شدید، باید نواقص را برطرف کرده و مجدداً درخواست دهید یا اگر در ایران هستید، از طریق کنسولگری با کد مرجع (Reference Number) اقدام کنید.
نتیجهگیری: بالاخره کدام را انتخاب کنیم؟
پاسخ نهایی به بودجه و هدف شما بستگی دارد:
- اگر سرمایه بالای 100 هزار دلار دارید: قطعاً ثبت شرکت با استفاده از معافیت سرمایهگذاری بهترین و امنترین راه برای رسیدن به پاسپورت است.
- اگر فریلنسر یا متخصص هستید (با بودجه محدود): مسیر اقامت کاری (کارمندی) یا پیدا کردن شرکتی که در ازای دریافت هزینه بیمه، شما را استخدام کند (بدون نیاز به حضور فیزیکی)، اقتصادیتر است. هزینههای نگهداری شرکت در سال 2026 برای یک نفر اصلا توجیه اقتصادی ندارد.
- اگر قصد راهاندازی کافه، رستوران یا مغازه دارید: شما چارهای جز ثبت شرکت ندارید و چون ذات کارتان نیاز به پرسنل دارد، استخدام 5 ترک برای شما یک مانع نیست، بلکه نیاز کسبوکارتان است.
هشدار: قوانین به شدت سختگیرانه شدهاند. هرگز به امید "دور زدن قانون" شرکت صوری ثبت نکنید زیرا جریمههای مالی و خطر دیپورت (Deport) بسیار جدی است.
محاسبه دقیق هزینههای بیمه SGK یا مالیات شرکت با توجه به صنف کاری شما میتواند پیچیده باشد. اگر میخواهید بدانید دقیقاً برای شغل مورد نظر شما چه میزان سرمایه اولیه لازم است یا کدام کد شغلی شانس قبولی بالاتری دارد، با ما در ارتباط باشید و سوالات خود را از ما بپرسید. ما تلاش میکنیم بر اساس آخرین بخشنامههای 2026 به سوالات شما پاسخ دهیم.
